Giáo lý Mùa Chay

Thứ bảy - 20/02/2016 18:17
   Loạt bài giáo lý mùa chay tại Giáo xứ Phú Bình: “các dụ ngôn về lòng thương xót” giúp cho chúng ta hiểu giáo huấn của Chúa Giêsu, hơn thế nữa, giúp chúng ta nhận ra chính mình qua các nhân vật trong dụ ngôn, nhờ đó chúng ta xin ơn Chúa giúp chúng ta thay đổi cách sống để nên giống Chúa Giêsu.
Mời nghe audio ở đây


Giáo xứ Phú Bình
Giáo lý mùa chay

 
Bài 1: CHÚA GIÊSU, LÒNG THƯƠNG XÓT, VÀ CÁC DỤ NGÔN
 
Dẫn nhập:  
          Trong Tông Sắc Dung Mạo Lòng Thương xót, Đức Phanxicô viết: “khi chăm chú ngắm nhìn Chúa Giêsu và dung mạo lòng thương xót của Người, chúng ta có thể cảm nhận được tình yêu của Ba Ngôi chí thánh” (số 8). Sứ mệnh mà Chúa Giêsu nhận từ nơi Chúa Cha không gì khác hơn là mặc khải chính tình yêu Thiên Chúa trao ban cho mọi người không loại trừ ai: “ở nơi Chúa Giêsu không gì khác hơn là tình yêu, một tình yêu được ban tặng cách vô điều kiện” (số 8).
          Loạt bài giáo lý mùa chay tại Giáo xứ Phú Bình: “các dụ ngôn về lòng thương xót” giúp cho chúng ta hiểu giáo huấn của Chúa Giêsu, hơn thế nữa, giúp chúng ta nhận ra chính mình qua các nhân vật trong dụ ngôn, nhờ đó chúng ta xin ơn Chúa giúp chúng ta thay đổi cách sống để nên giống Chúa Giêsu. Đọc và suy niệm các dụ ngôn trong các sách Tin Mừng như tấm gương soi dọi cuộc sống của chính chúng ta, giúp cho mỗi người sống mùa chay trong năm Thánh lòng thương xót một cách nỗ lực hơn để làm chứng cho đức tin chúng ta tuyên xưng.
1. Chúa Giêsu, lòng thương xót, và các dụ ngôn
          “Anh em hãy có lòng thương xót, như Cha anh em là Đấng thương xót” (Lc 6,36) là một trong những giáo huấn nổi bật nhất của Chúa Giêsu. Dân Israel biết Thiên Chúa là Cha giàu lòng thương xót, nhưng không thể tưởng tượng được con người có thể giống như Thiên Chúa về lòng thương xót. Chúng ta có thể thương xót giống như Thiên Chúa được hay sao? Dựa vào đâu để nói chúng ta giống như Thiên Chúa? “Tin Mừng về lòng thương xót” như người ta thường nói khi đề cập đến Tin Mừng Chúa Giêsu theo thánh Luca, trình thuật cuộc đời Chúa Giêsu với lòng thương xót như chủ đề chính trong thần học của Luca.
          Ngay cả trước khi nói về lòng thương xót, Chúa Giêsu đã giúp cho chúng ta cảm nhận và thấy được lòng thương xót. Một trong những phép lạ đầu tiên Chúa Giêsu chữa người bệnh phong hủi: “Người chạnh lòng thương giơ tay đụng vào anh” (Mc 1,41). Vì chạnh lòng thương, Chúa Giêsu không e ngại để mình bị lây nhiễm. Đối với Chúa Giêsu, tiếng kêu của anh mù tại Giê-ri-khô:  “lạy ông Giêsu, con vua Đavít, xin dủ lòng thương tôi” lớn hơn những tiếng quát nạt của đám đông muốn ngăn chặn anh mù im lặng (Lc 18,38).
          Những cuộc gặp gỡ của Chúa Giêsu với người đau bệnh, người tội lỗi luôn đầy tràn lòng thương xót. Với sự thương cảm, Ngài giải thoát người phụ nữ phạm tội ngoại tình không bị ném đá (Ga 8,3-11). Chúa Giêsu cho phép người phụ nữ tội lỗi chạm vào Người đã làm cho ông Simon thuộc nhóm Pharisiêu tức giận (Lc 7,36-50). Chúa Giêsu không nói về lòng thương xót cách trừu tượng, nhưng Người nói về lòng thương xót qua các dụ ngôn. Những dụ ngôn nào? Tại sao phải dùng dụ ngôn? Trong các dụ ngôn về lòng thương xót muốn dành cho ai? Và được tỏ lộ như thế nào? Sau đây chúng ta sẽ trả lời cho những câu hỏi vừa đặt ra.
2. Những dụ ngôn nào nói về lòng thương xót?
          Đối với những người quen thuộc với Thánh Kinh, những dụ ngôn về lòng thương xót gợi lên ba dụ ngôn trong Tin Mừng theo thánh Luca: con chiên lạc, đồng bạc bị mất, và đứa con hoang đàng (Lc 15,1-32). Tuy nhiên khái niệm về lòng thương xót còn được Chúa Giêsu mở rộng nơi những dụ ngôn khác như: hai con nợ và chủ nợ (lc 7,41-43), người Samari tốt lành (Lc 10,25-37), ông nhà giàu và anh Ladarô nghèo khó (Lc 16,19-31), quan tòa bất chính và bà góa quấy rầy (Lc 18,1-8), người Pharisêu và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện (Lc 18,9-14).
          Trong Tin Mừng theo thánh Luca, tám dụ ngôn về lòng thương xót được nhìn từ những lăng kính khác nhau. Bảy trong số tám dụ ngôn được Chúa Giêsu kể trong cuộc hành trình hướng về Giêrusalem (Lc 9,51-19,46). Chỉ có một dụ ngôn ngắn nói về hai con nợ và chủ nợ (Lc 7,41-43) được Chúa Giêsu kể khi Người đang rao giảng tại Galilê. Vì thế để hiểu các dụ ngôn về lòng thương xót phải đặt trong bối cảnh Chúa Giêsu đang trên đường hướng đến Giê rusalem.
          Lòng thương xót không phải là điều gì có sẵn dựa trên tính cách của một người, những người được xem là đạo đức nhất cũng cần đến lòng thương xót như bao nhiêu người khác. Vì thế để đón nhận và sống lòng thương xót thì mỗi người cần phải dành thời gian với Chúa Giêsu. Để làm thế nào chúng ta học sống lòng thương xót. Dĩ nhiên, không phải tất cả các dụ ngôn Chúa Giêsu kể liên quan đến lòng thương xót, và chủ đề lòng thương xót không chỉ được chuyển tải qua các dụ ngôn. Tuy nhiên, các dụ ngôn xứng đáng để chúng ta dành nhiều thời gian tìm hiểu về lòng thương xót, và lời mời gọi: “anh em hãy có lòng thương xót như Cha trên trời là Đấng thương xót” là chìa khóa để chúng ta đi vào các dụ ngôn.
3.  Tại sao dùng các dụ ngôn?
          Tại sao phải dùng các dụ ngôn mà không dùng những cách thức khác để chuyển tải sứ điệp lòng thương xót? Tại sao có nhiều dụ ngôn về lòng thương xót, một dụ ngôn về đứa con hoang đàng không đủ hay sao? Bác ái và sự khôn ngoan là những nhân đức được ca ngợi, tại sao phải thêm lòng thương xót vào tron g danh sách các nhân đức? Bởi vì Chúa Giêsu thích kể những dụ ngôn về lòng thương xót, chắc chắn Người có lý do, vì thế chúng ta cố gắng tìm hiểu:
          3.1. Một tấm gương cho đời sống:
          Những dụ ngôn Chúa Giêsu kể, bao gồm những dụ ngôn về lòng thương xót, được liên kết với đời sống thực tế của con người và mô tả qua những dụ ngôn. Vì thế, thật là sai lầm, sau khi đọc một dụ ngôn và nghĩ rằng chúng ta cần giải thích dụ ngôn. Ngược lại thì đúng hơn: các dụ ngôn giải thích cuộc sống của chúng ta và chất vấn chúng ta.
          Dụ ngôn về hai con nợ và những chủ nợ (Lc 7,41-43) được gợi lên trong một tình huống bối rối tại nhà ông Simon thuộc nhóm Pharisêu khi Chúa Giêsu cho phép người phụ nữ tội lỗi rửa chân và hôn chân Người. Chúa Giêsu kể dụ ngôn được minh họa người chủ nợ tha thứ cho con nợ ông một số tiền rất lớn chắc chắn sẽ khác với người nợ món tiền nhỏ. Nếu người phụ nữ rửa chân cho Chúa Giêsu là bởi vì Ngài đã tha thứ tội cho bà ấy, chứ không phải bởi vì bà ấy rửa chân mà được tha thứ.
          Ba dụ ngôn được biết đến như những dụ ngôn về lòng thương xót trong Luca chương 15, được kể khi Chúa Giêsu ngồi ăn với người tội lỗi. Những dụ ngôn này làm sáng tỏ tình huống đang diễn ra và bắt buộc những người đang phê bình Chúa Giêsu phải suy nghĩ lại về những xét đoán của họ. Trong bối cảnh những người tự cho mình công chính trước mặt Thiên Chúa (Lc 16,15) dẫn đến việc Chúa Giêsu kể dụ ngôn ông nhà giàu và anh Lazarô nghèo khó. Dụ ngôn quan tòa bất chính và bà góa quấy rầy (Lc 18,1-8) giải thích tầm quan trọng của cầu nguyện, nếu chúng ta kiên trì, chúng ta có khả năng thay đổi “ý định” của Thiên Chúa. Dụ ngôn người Pharisêu và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện (Lc 18,9-14) giả định những người nhìn xuống người khác để tôn vinh chính mình.
          Chúa Giêsu phản chiếu đời sống thật trong các dụ ngôn – tương quan của chúng ta với Thiên Chúa và với những người tội lỗi khác. . Vì lý do này những nhân vật trong các dụ ngôn thường là vô danh và vị trí họ hành động không rõ ràng. Tất cả những người đang nghe dụ ngôn  là một phần trong dụ ngôn Chúa Giêsu kể, và những dụ ngôn như tấm gương để chúng ta soi chiếu khuôn mặt mình với chân lý rõ ràng, và đòi hỏi chúng ta phải suy nghĩ lại về những tương quan đối với Chúa, với những người ta gặp gỡ mỗi ngày trong cuộc sống.
          3.2. Thiên Chúa, tôi và người khác:
          Đời sống thực được chuyển tải qua các dụ ngôn Chúa Giêsu kể được đặt trong tương quan “bộ ba’. Để dễ hiểu chúng ta có thể đề cập đến như: Thiên Chúa, tôi và người khác. Trong những khung cảnh: hai con nợ và một chủ nợ; thày tư tế, thày Lê vi và người Samari; người mục tử, chin mươi chin con chiên và một con chiên lạc; người phụ nữ, chin đồng quan và đồng quan bị mất; người cha của hai đức con, một trong hai đứa đã chết nay hồi sinh; ông nhà giàu vô danh, Lazarô và Abraham; ông thẩm phán bất lương, Thiên Chúa và bà góa; người Pharisêu, người thu thuế và Thiên Chúa tại đền thờ.
          Khi tìm hiểu các dụ ngôn trong các sách Tin Mừng, chúng ta nhận thấy có những dụ ngôn đặt trong tâm vào một yếu tố như dụ ngôn hạt cải tự nó âm thầm lớn lên, hoặc hai yếu tố như dụ ngôn về men và bột (Lc 13,20-21), chắc chắn Chúa Giêsu có chủ ý khi kể những dụ ngôn lòng thương xót theo cấu trúc bộ ba. Cấu trúc này hàm ý sứ điệp được chuyển tải không cho phép chúng ta bỏ qua được. Lòng thường xót của Thiên Chúa thường liên kết với lòng thương xót được con người tỏ lộ. Như thế lòng thương xót có đích nhắm rất cụ thể là một ai đó và không chỉ khép lại trong tương quan giữa tôi và Thiên Chúa nhưng còn là với nhau. Hãy thương xót  như (hoặc bởi vì) Cha anh em là Đấng thương xót (Lc 6,36) là trục chính để thể hiện những hình thức thương xót.
          3.3 Đảo ngược tình huống:
          Các dụ ngôn về òng thương xót luôn có một điểm chung là đảo ngược tình huống. Các dụ ngôn là cú đánh mạnh vào người nghe bởi vì tình huống được giải quyết hoàn toàn bất ngờ, khác với những gì người nghe chờ đợi.
          Trả lời cho câu hỏi ai trong hai con nợ yêu chủ nợ hơn, ông Simon trả lời: “tôi thiết tưởng là người đã được tha nhiều hơn” (Lc 7,43). Cho dù không muốn, ông Simon cũng phải chỉ rõ người phụ nữ tội lỗi đang rửa chân cho Chúa Giêsu. Kết thúc câu chuyện người Samari tốt lành, trước đó Chúa Giêsu bị đặt câu hỏi ‘ai là người thân cận của tôi (Lc 10,29), câu trả lời đòi buộc người luật sĩ phải làm cho chính ông là người thân cận của mọi người và bắt chước nhân vật thương cảm với người nửa sống nửa chết. Ngược lại với lý lẽ thông thương, người mục tử để lại chin mươi chin con chiên trong sa mạc để đi tìm con chiên lạc, như thế sẽ đe dọa ông chẳng còn con chiên nào (lc 15,3-7).
          Dụ ngôn người cha nhân hậu đã gây “sốc” bởi vì người cha đã đảo ngược tình huống của những đứa con. Anh con thứ chỉ xin được xử sự như người làm công trong nhà, nhưng người cha ban lại cho anh phẩm giá là con; tuy nhiên, đối diện với người con cả, anh kết án em anh bằng câu nói miệt thị: “thằng con của cha” (Lc 15,30), người cha đảo ngược bằng cách nói: “đứa em con” (Lc 15,32). Sự đảo ngược trong dụ ngôn người giàu và Lazarô cũng gây bối rối, người giàu vui hưởng những gì ông có trong cuộc sống đời này, nhưng Lazarô nghèo khổ lại được hưởng hạnh phúc cửu (Lc 16,25). Nếu ông thẩm phán bất lương đã thực hiện theo yêu cầu của bà góa sau thời gian dài nài xin, thế thì chẳng lẽ Thiên Chúa lại không minh xét cho những kẻ Người đã tuyển chọn, ngày đêm hằng kêu cứu với Người sao (Lc 18,7-8). Sự đảo ngược diễn ra giữa người Pharisêu và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện là điều không thể tưởng tượng. Người Pharisêu cầu nguyện lâu giờ và liệt kê những việc làm đạo đức ông đã thực hiện nhưng lại không được công chính; người thu thuế nhìn nhận ông là kẻ tội lỗi và trở về được công chính mà không phải thực hiện bất cứ hy lễ nào để chuộc lại những tội ông đã phạm (Lc 18,14).
          Tất cả những tình huống đảo ngược này cũng giống như người ta lật ngược một kim tự tháp. Những dụ ngôn về lòng thương xót bắt người nghe rời bỏ những an toàn mình đang nắm giữ, bởi vì hành động của Thiên Chúa trên họ đã đảo ngược những gì được cho là vững chắc mà người ta có và củng cố nó để xem xét lại cách suy nghĩ của họ về Thiên Chúa và đón nhận lời rao giảng cũng như những hành động của Chúa Giêsu.
          3.4.Lòng thương xót được nhìn từ bên trong con tim:
          Chủ đề lòng thương xót là lý lẽ của con tim, tuy nhiên chúng ta không lẫn lộn với cảm xúc hay đa cảm. Trong Thánh Kinh, con tim là trung tâm của suy nghĩ, từ đây khởi điểm cho những quyết định thâm sâu nhất của một người. Vì lý do này, chạnh lòng thương hay thương xót tương đương với động lực thúc đẩy từ bên trong để nối kết một người với một ai khác.
          Sự thương cảm đối với người bị kẻ cướp vất bên lề đường mà người Samari có, khác với thày tư tế và Lê vi không có, đó là ông thấy và chạnh lòng thương (Lc 10,33). Chạnh lòng thương thể hiện sự sẵn sàng trên đôi chân của người cha: “anh ta còn ở đàng xa thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm cổ anh ta và hôn lấy hôn để” (Lc 15,20). Ngay trong lúc người con thứ đau khổ vì đói, anh đã “nghĩ bụng” và từ trong sâu thẳm của con tim anh đã quyết định đứng dậy để trở về nhà. Trong dụ ngôn thẩm phán bất lương, mặc dù thời gian dài ông không chịu, nhưng cuối cùng “ông nghĩ bụng” và quyết định trao cho bà góa sự công bằng (Lc 18,4-5). Lời cầu nguyện ngạo mạn của người phari sêu trái ngược với lời cầu nguyện của người thu thuế: ‘lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi” (Lc 18,13).
          Nét đẹp trong các dụ ngôn về lòng thương xót phản chiếu con tim trong sáng của một con người và mở ra chiều sâu lòng thương xót hướng về người khác. Chính lòng thương xót phát xuất từ tình yêu tha thiết giữa cuộc sống của con người và được so sánh với tình yêu đến đam mê của Thiên Chúa đối với chúng ta. Không thể có lòng thương xót khi con người không mong muốn nhìn vào chiều sâu tâm hồn mình, cũng như người phú hộ vẫn mãi ở lại trong sự xa xỉ, quần áo lụa là, yến tiệc linh đình nhưng không có khả năng nhìn thấy Laza rô nghèo khổ, đang bị lãng quên trước cánh cổng rộng lớn của nhà ông (Lc 16,19-20).

 
4.  Những dụ ngôn lòng thương xót dành cho ai?
          Lòng thương xót của Thiên Chúa là cho mọi người, nhưng cách riêng dành cho những mẫu người khác nhau. Những dụ ngôn liên quan đến hai nhóm người: những người trong dụ ngôn và những người đang nghe.
          Chẳng hạn, dụ ngôn về hai người mắc nợ được chủ nợ tha liên hệ đến Chúa Giêsu, Simon và người phụ nữ tội lỗi bởi vì chính trong bối cảnh liên hệ mà dụ ngôn được kể. Nếu khởi đầu cho dụ ngôn về người Samari tốt lành thì người nửa sống nửa chết là đối tượng của lòng thương cảm, thì kết thúc người láng giềng là chính người Samari tốt lành, như thế  người luật sĩ bị thúc đẩy trở thành người thân cận với những người khác.
          Khi trình bày những hạng người tội lỗi khác nhau qua các dụ ngôn, Chúa Giêsu muốn đề cập đến tất cả những người đang nghe Ngài. Bởi vì chúng ta sẽ có khuynh hướng thể hiện lòng thương xót đối với một số người nhất định, nếu lòng thương xót được đặt trên công trạng, chứ không phải là ân sủng. Như thế những dụ ngôn lòng thương xót ai cũng có thể chạm vào, liên hệ đến người nghe cách sâu xa và dẫn họ vào dòng chảy của câu chuyện.
 
Lm. Giuse Vương Sĩ Tuấn

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết
LIÊN KẾT WEB SITE

Các Giáo Phận

Giáo phận Bà Rịa
Giáo phận Ban Mê Thuột
Giáo phận Bắc Ninh
Giáo phận Bùi Chu
Giáo phận Cần Thơ
Giáo phận Đà Lạt
Giáo phận Đà Nẵng
Giáo phận Hải Phòng
Tổng Giáo phận Huế
Giáo phận Hưng Hóa
Giáo phận Kon Tum
Giáo phận Lạng Sơn
Giáo phận Long Xuyên
Giáo phận Mỹ Tho
Giáo phận Nha Trang
Giáo phận Phan Thiết
Giáo phận Phát Diệm
Giáo phận Phú Cường
Giáo phận Qui Nhơn
Giáo phận Thái Bình
Giáo phận Thanh Hóa
Tổng Giáo phận TP HCM
Giáo phận Vinh
Giáo phận Vĩnh Long
Giáo phận Xuân Lộc

Các Giáo Phận

Giáo phận Bà Rịa
Giáo phận Ban Mê Thuột
Giáo phận Bắc Ninh
Giáo phận Bùi Chu
Giáo phận Cần Thơ
Giáo phận Đà Lạt
Giáo phận Đà Nẵng
Giáo phận Hải Phòng
Tổng Giáo phận Huế
Giáo phận Hưng Hóa
Giáo phận Kon Tum
Giáo phận Lạng Sơn
Giáo phận Long Xuyên
Giáo phận Mỹ Tho
Giáo phận Nha Trang
Giáo phận Phan Thiết
Giáo phận Phát Diệm
Giáo phận Phú Cường
Giáo phận Qui Nhơn
Giáo phận Thái Bình
Giáo phận Thanh Hóa
Tổng Giáo phận TP HCM
Giáo phận Vinh
Giáo phận Vĩnh Long
Giáo phận Xuân Lộc
CÁC DÒNG TU 
Dòng Chúa Cứu Thế VN 
Dòng Đồng Công (Hoa Kỳ) 
Dòng Ngôi Lời 
Dòng Chúa Cứu Thế (Hoa Kỳ) 
Dòng Thánh Tâm Huế 
Dòng Lasan 
Tỉnh Dòng Đa Minh VN 
Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ 
Dòng Tên Việt Nam 
Dòng Phanxicô VN 
Giáo Hoàng Học Viện Piô X ( Đà Lạt ) 
Đại Chủng Viện Huế 
Đại Chủng Viện Vinh Thanh - GP Vinh 
Đại Chủng Viện Xuân Lộc 
Dòng Thánh Thể 
Dòng Phan Sinh Thừa Sai Đức Mẹ 
Đan Viện Biển Đức Thiên Tâm (Hoa Kỳ)
Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm Huế 
Dòng Mến Thánh Giá LA (gốc Phát Diệm) 
Dòng Đức Mẹ Trinh Vương 
Dòng Anh Em Đức Mẹ Lên Trời 
Dòng Đaminh Tam Hiệp 
Dòng Don Bosco 
Tu đoàn Tông Đồ Giáo Sĩ Nhà Chúa 
Dòng Thừa Sai Đức Tin VN 
Liên hiệp bề trên thượng cấp VN 
Dòng Nữ Tử Thánh Phaolô 
Dòng Đồng Công (Việt Nam) 
Dòng Chúa Thánh Thần 
Dòng Thừa Sai Bác Ái Chúa Kitô 
Dòng Truyền Giáo Thánh Carôlô - Scalabrini 
Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm Huế
LỜI HẰNG SỐNG
Nghe Suy Niệm Hằng Ngày

Bài Giảng Lòng Thương Xót
 

 

HHTM TGP Sàigòn Tổ chức Hội Thi Thánh Ca Chủ đề “ĐẾN VỚI CHÚA GIÊSU NHỜ MẸ MARIA” tại thánh đường GX Sao Mai Hạt Chí Hòa Lúc 19g00 Ngày 28-05-2017. Mừng Kính 100 năm Đức Mẹ Hiện ra tại FATIMA.


Nhạc Thánh Ca

 

  Radio Vatican
 
Radio Veritas
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây